Tiểu sử Trưởng lão Hòa thượng Thích Pháp Lạc (1904–2001)

TIỂU SỬ TRƯỞNG LÃO HÒA THƯỢNG THÍCH PHÁP LẠC (1904–2001)

(Dhammosukhamakāmo Mahāthera)

Trưởng lão Hòa thượng Thích Pháp Lạc, thế danh Trần Công Khuê, sinh ngày 13 tháng 01 năm 1904 tại xã Bất Nhị, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, trong một gia đình có truyền thống hiếu học. [cite: 3] Ngài là Trưởng nam của ông Trần Văn Trác và bà Phạm Thị Cải. [cite: 4]

Từ năm 1946 đến năm 1954, trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, Ngài tham gia hoạt động cách mạng và giữ chức vụ Bí thư xã Tiên Châu, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam. [cite: 5] Năm 1957, Ngài bị chính quyền Ngô Đình Diệm bắt giam và kết án tử hình. [cite: 6] Sau đó, Ngài thoát khỏi sự truy bức và vào miền Nam tiếp tục hoạt động. [cite: 7]

Năm 1960, Ngài xuất gia Sa-di tại chùa Giác Quang, do Tỳ-khưu Thiện Luật làm thầy tế độ và y chỉ Tỳ-khưu Giác Quang để chuyên tâm Pháp học và Pháp hành. [cite: 8] Ngày 30 tháng 4 năm 1961, Ngài thọ Đại giới Tỳ-khưu tại chùa Giác Quang với pháp danh Dhammosukhamakāmo (Pháp Lạc), dưới sự chứng minh của Thượng tọa Hộ Giác và Thượng tọa Dũng Chí trong vai trò Yết-ma sư. [cite: 9]

Năm 1964, Ngài trở về quê hương Quảng Nam hoằng pháp và thành lập Chùa Thái Bình cùng Chùa Bất Nhị. [cite: 10] Từ năm 1964 đến năm 1975, Ngài đảm nhiệm chức vụ Kiểm soát viên qua nhiều nhiệm kỳ của Ban Chưởng quản Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam. [cite: 11] Năm 1965, theo sự phân công của Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam, Ngài đến Phan Thiết thành lập Bình Long Tự. [cite: 12] Năm 1966, Hòa thượng Giới Nghiêm, Tăng thống Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam, ủy nhiệm Ngài đến Mỹ Tho khai sáng Chùa Pháp Bảo, một trong những trung tâm Phật giáo Nam tông người Kinh tiêu biểu của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. [cite: 13]

Năm 1970, Ngài đảm nhiệm chức vụ Trưởng ban Cứu tế Xã hội của Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam, tích cực tham gia các hoạt động cứu trợ và hỗ trợ đồng bào trong bối cảnh chiến tranh chia cắt. [cite: 14] Ngày 01 tháng 01 năm 1976, Ngài được suy tôn giữ chức vụ Phó Tăng thống Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam. [cite: 15] Năm 1977, Ngài từ nhiệm chức vụ Phó Tăng thống và trở lại công tác Kiểm soát viên của Giáo hội, Trưởng lão Tỳ-khưu Tịnh Sự đảm nhiệm thay thế Ngài. [cite: 16]

Năm 1981, Ngài giữ chức vụ Phó Trưởng đoàn Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam tham dự Đại hội đại biểu thống nhất Phật giáo toàn quốc tại Hà Nội, góp phần thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam. [cite: 17] Năm 1983, Ban Trợ lý Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam được thành lập, Ngài được cung thỉnh giữ cương vị Trưởng ban Cố vấn. [cite: 18] Năm 1983, Ngài là thành viên Ban Chứng minh Ban Trị sự tỉnh Tiền Giang. [cite: 19] Năm 1987, Ngài làm Hòa thượng tế độ cho Sa-di Bửu Hiền thọ Đại giới Tỳ-khưu, tiếp nối truyền thống truyền thừa của Phật giáo Nam tông người Kinh tại Chùa Pháp Bảo. [cite: 20]

Năm 1997, Ngài tham dự Đại hội Đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ IV và được suy tôn làm Thành viên Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhiệm kỳ 1997–2002. [cite: 21] Năm 1998, theo sự thỉnh cử của Hòa thượng Hộ Nhẫn, Tăng trưởng Phật giáo Nam tông, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Ngài đảm nhiệm vai trò Cố vấn Ban Trợ lý Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam. [cite: 22]

Vào lúc 17 giờ 30 phút ngày 12 tháng 5 năm 2001 (nhằm ngày 20 tháng 4 năm Tân Tỵ), Phật lịch 2545, Đại lão Hòa thượng Thích Pháp Lạc an nhiên thị tịch tại Chùa Pháp Bảo, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang, khép lại 98 năm trụ thế và 40 hạ lạp phụng sự Đạo pháp và Dân tộc. [cite: 23]

Từ năm 1974 đến năm 2001, Hòa thượng đã quy y, truyền giới và giáo dưỡng khoảng 500 môn đồ pháp quyến. [cite: 24] Trong số các đệ tử xuất gia tiêu biểu có các Tỳ-khưu Huệ Chơn, Thiện Kiến, Chánh Lý, Huệ Quang, Bửu Hiền, Trí Phước, Pháp Ngộ, Huệ Minh, Chánh Tuệ, Pháp Luân... cùng các Tu-nữ Diệu Chơn và Diệu Tấn. [cite: 25] Nhiều vị về sau đảm nhiệm các trọng trách trong Giáo hội và tiếp tục sự nghiệp hoằng pháp, giáo dục Tăng, Tu-nữ tại nhiều địa phương. [cite: 26]

DI SẢN TRƯỚC TÁC

Bên cạnh công tác hoằng pháp, giáo dục Tăng tài và xây dựng tự viện, Trưởng lão Hòa thượng Thích Pháp Lạc còn để lại một số bài viết Phật học và đạo đức xã hội mang đậm nét tinh thần Phật giáo Nguyên thủy, góp phần hướng dẫn tín đồ Phật tử tu học và ứng dụng Pháp học vào đời sống. [cite: 28] Một số bài viết tiêu biểu gồm: [cite: 29]

• Hương vị giải thoát [cite: 30]
• Đời và Đạo [cite: 30]
• Bảy hạng người [cite: 30]
• Nền đạo lý Việt Nam [cite: 31]
• Tâm nguyện ….. [cite: 31]

Các bài viết trên phản ánh tư tưởng tu học, tinh thần nhập thế và quan điểm hoằng pháp của Hòa thượng, đồng thời là những tư liệu có giá trị trong việc tìm hiểu lịch sử hình thành và phát triển của Phật giáo Nguyên thủy Việt Nam trong thế kỷ XX. [cite: 32]

NHẬN ĐỊNH

Trưởng lão Hòa thượng Thích Pháp Lạc là một trong những bậc cao Tăng tiêu biểu của Phật giáo Nguyên thủy Việt Nam thế kỷ XX. [cite: 34] Với 98 năm trụ thế và 40 hạ lạp hành đạo, Trưởng lão Hòa thượng Thích Pháp Lạc đã dành trọn cuộc đời cho Đạo nghiệp hoằng dương Chánh pháp, đào tạo Tăng tài và phụng sự dân tộc. [cite: 35] Những đóng góp của Ngài đối với Tổ quốc, Chùa Pháp Bảo, Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam và Giáo hội Phật giáo Việt Nam mãi là tấm gương cho các thế hệ Tăng, Tu-nữ và Phật tử noi theo. [cite: 36]

LỜI BẠT

Trưởng lão Hòa thượng Thích Pháp Lạc là một trong những bậc cao Tăng tiêu biểu của Phật giáo Nam tông Kinh Việt Nam thế kỷ XX. Đặc biệt, trước khi xuất gia, Ngài đã tham gia hoạt động cách mạng trong giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp, từng đảm nhiệm chức vụ Bí thư xã và trải qua những năm tháng bị chính quyền Ngô Đình Diệm truy bắt, kết án tử hình. [cite: 42] Cuộc đời của Ngài là sự kết hợp hài hòa giữa tinh thần yêu nước và lý tưởng phụng sự Đạo pháp. [cite: 43]

Mặc dù có nhiều đóng góp quan trọng đối với phong trào cách mạng, sự phát triển của Phật giáo Nam tông Kinh và công cuộc xây dựng Giáo hội, cho đến nay vẫn chưa có công trình nào trình bày tương đối đầy đủ và hệ thống về thân thế, hành trạng cũng như những cống hiến của Ngài. [cite: 44] Nhiều tư liệu còn phân tán, trong khi những đóng góp của Ngài chưa được ghi nhận tương xứng với vị trí lịch sử vốn có. [cite: 45] Xuất phát từ lòng tri ân đối với một bậc cao Tăng đã trọn đời phụng sự dân tộc và Phật pháp, người biên soạn thực hiện tập tiểu sử này nhằm góp phần lưu giữ những tư liệu về cuộc đời và đạo nghiệp của Trưởng lão Hòa thượng Thích Pháp Lạc, để thế hệ hôm nay và mai sau có thêm cơ sở tìm hiểu, học tập và noi theo tấm gương cao đẹp của Ngài. [cite: 46]

Soạn giả: ThS. Nguyễn Ngọc Hùng (Thiện Hậu)

Cố vấn: TS. Hòa thượng Thích Bửu Hiền [cite: 38]

Mỹ Tho, ngày 06 tháng 6 năm 2026 (Nhằm ngày 21 tháng 4 năm Bính Ngọ); Phật lịch 2570 [cite: 39]

%%tab%%%%tab%%%%tab%%ThS. Nguyễn Ngọc Hùng (Thiện Hậu)%%tab%%Tập Tiểu Sử Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Pháp Lạc