BÀI 14: SẮC PHÁP PHÂN THEO CÕI TÁI TỤC

    (Phụ trách:  Đại Đức Siêu Minh - Cư sĩ Đức Tài )

I. ĐỊNH NGHĨA

Sự luân chuyển một kiếp sống, hay tiến trình sự sống của chúng sanh trong cõi ngũ uẩn, mà tâm thức nương vào đó để có ra một đời sống, tức nối tiếp kiếp sống cũ, sự nương vào đó là sắc uẩn hay sắc pháp. Ở đây, còn tuỳ thuộc tục sanh đến cõi nào, mà phân sắc theo cõi đó. Do vậy, sắc pháp được phân theo cõi tái tục (tục sinh) là đề của bài học này.

- Riêng về cõi vô tưởng chỉ có nhất uẩn là sắc uẩn nên tâm không cần nương vào.

* Phân sắc pháp theo cõi tái tục - có 2 phần:

a. Cõi có bao nhiêu sắc pháp

b. Tái tục có mấy loại và gồm sắc nào.

II. CHI PHÁP:

a. Cõi có bao nhiêu sắc pháp:

Cõi ở đây là cõi hữu sắc (sarupalodaka), được phân ra như sau:

- Cõi dục giới: 11 cõi

- Cõi sắc giới hữu tưởng: 15 cõi

- Cõi sắc giới vô tưởng: 1 cõi

Vậy cõi hữu sắc có 27 cõi

Theo sắc pháp

- Cõi dục giới có đủ: 28 sắc pháp

- Cõi sắc giới hữu tưởng: 23 sắc pháp (đã trừ tỷ, thiệt, thân và sắc tính)

- Cõi sắc giới vô tưởng có: 17 sắc (sắc bất ly 8, sắc mạng quyền, sắc giao giới, sắc kỳ dị, sắc tứ tướng = 8 + 1 + 1 +3 + 4)

b. Tái tục có mấy loại và gồm sắc nào:

* Tái tục: (tục sinh, đầu thai) có 4 hoặc 3, gọi là tứ sanh hay tam sinh (có 4 hoặc 3 loại tái tục)

- Tứ sinh: noãn sinh, thai sinh, thấp sinh, hoá sinh

- Tam sinh: noãn - thai là 1, thấp sinh, hoá sinh.

- Cõi dục giới có đủ tứ sinh hay tam sinh (yoni)

- Cõi sắc giới chỉ có hoá sinh (Opapatika) mà thôi.

* Biết thêm: Ở cõi vô sắc giới chỉ là tái tục (tục sinh) - patisandhi nghĩa là đời mới nối đời cũ.

* Gồm sắc nào:

Ở đây, là tính khi sanh hay tái tục có sắc gì, đó là sắc tái tục (sắc tục sinh) tức sắc pháp sanh ra trong lúc tái sinh

- Dục giới: thai sinh và noãn sinh, lúc tái tục có 3 bọn là: bọn thân, bọn ý vật, bọn sắc tính và sắc sinh.

- Dục giới: thấp sinh và hoá sinh, lúc tái tục có đủ sắc pháp.

- Sắc giới hữu tưởng: tính theo bọn có 4 bọn là: bọn nhãn, bọn nhĩ, bọn ý vật và bọn mạng quyền; còn phân theo sắc có: sắc mạng quyền 1 + sắc ý vật 1 + sắc nhãn thanh 1 + sắc nhĩ thanh 1 + sắc giao giới 1 + sắc bất ly và sắc sinh: 14 sắc (1+1+1+1+1+8+1=14)

- Sắc giới vô tưởng: theo bọn là bọn thân, còn tính sắc có = sắc mạng quyền + sắc bất ly 8 + sắc sinh (1+8+1=10)

III. PHÂN TÍCH

Trong bài học này cần lưu ý là:

* Cõi hữu sắc thời bình nhật có những sắc gì, tức sử dụng bao nhiêu sắc pháp ở cõi đó lúc bình nhật.

* Khi tái tục hay tái sinh, hoặc tục sinh gồm có sắc nào sinh khởi.

Sự luân hồi hay một kiếp sống, được diễn biến ở ba giai đoạn như sau:

a. Giai đoạn thứ nhất gọi là tái tục (Patisandhi)

b. Giai đoạn thứ hai gọi là bình nhật (Pavattī)

c. Giai đoạn thứ ba gọi là tử - chết (Cutī)

Như vậy:

- Tái tục là tính ngay sát na sinh của tâm tái sinh

- Bình nhật: là tính từ sát na trụ của tâm tái sinh, cho đến sát na trụ của tâm tử.

- Tử: là tính ngay sát na diệt của tâm tử.

Tìm hiểu thêm về cõi tái tục và sắc pháp:

*  Cõi dục giới: có đủ sắc pháp (28 sắc) hay sắc pháp đều sinh đặng theo cõi dục giới dù là tứ sanh hay tam sanh tất cả hội đủ các sắc (sắc pháp).

Một vấn đề cần lưu ý là: nam giới không có sắc nữ tính, còn nữ tính thì không có sắc nam tính (bao gồm luôn các loài giống đực và giống cái,chỉ rõ ở đây là sắc tính tức giới tính từng loại chúng sanh). Điều lưu ý này là muốn nói về 28 sắc, tách ra ở phần sắc nam tính và sắc nữ tính, coi như hiểu xác vấn đề là mỗi chúng sanh thuộc về tính giới nào thì sử dụng sắc tính đó. Như vậy sẽ được hiểu mỗi nam hay nữ, giống đực hay giống cái có riêng 27 sắc (tạm nhận định).

Tuy nhiên có trường hợp gọi là phi nam nữ (Pandaka).

Ở pandaka "Phi nam nữ có 5":

1. Sinh bất nam (Āsittakapandaka)

Trường hợp này là không có nam căn, kể từ khi sinh, tương tự như người nam giới, mà tái tục thiếu sắc nam tính (thường gọi là Lại Đực).

2. Kiện bất nam (Ussuyapandaka)

Là người nam giới, nhưng bị thiến, cũng gọi đây là người đãn âm (người đãn âm hoặc người thiến)

3. Đố bất nam (Opakkamikapandaka)

Là người hành dâm có tâm ghen, nam căn phát hiện.

4. Biến bất nam (Pakkhapandaka)

Đây là trường hợp đối nghịch như: gặp người nữ hiện nam căn, và gặp người nam hiện nữ căn.

5. Bán bất nam (Napumsakapandaka)

Là nửa tháng có nam căn, nửa tháng không

* Cõi sắc giới: hữu tưởng có 23 sắc (đã trừ: tỷ, thiệt, thân, sắc tính (trạng thái nam nữ). Vì ở cõi này không còn phân biệt nam nữ, tức không có trạng thái nam hay trạng thái nữ (nên trừ sắc tính 2), và cũng không cần ngửi, nếm, xúc chạm chi (đụng)........Do nhân trước, khi đắc thiền không thích cách ngửi mùi, vị đụng chạm. Vì vậy cõi này chỉ sử dụng 23 sắc mà thôi.

* Cõi sắc giới vô tưởng:

Sắc tái tục cõi vô tưởng, tức sự tái sinh ở cõi vô tưởng sắc giới toàn là hoá sinh (Opapatika). Do năng lực thiền (ngũ thiền) và lời nguyện "không tâm", nên không có sắc thanh triệt (sắc thần kinh). Vì thế vị này như búp bê.

Tóm tắt:

* Dục giới: thai sinh và noãn sinh, tái tục có 3 bọn sắc: thân + sắc ý vật + sắc tính (sau khi tái tục, đầu thai, sắc pháp sẽ tăng lên hay tăng thêm...........Giải phần lộ sắc).

* Dục giới: thấp sinh và hoá sinh, tái tục có 7 bọn sắc: sắc thanh triệt 5 + sắc tính + ý vật = 7 (tính đủ 19 hoặc 28 sắc), 19 là sắc thanh triệt 5 + sắc bất ly 8 + sắc tính 2 + ý vật mạng quyền + giao giới + sắc sinh (5+8+2+1+1+1+1).

* Sắc giới hữu tưởng: hoá sinh, tái tục có 4 bọn sắc: nhãn, nhĩ, ý vật, mạng quyền.

* Sắc giới vô tưởng: hoá sinh, tái tục có bọn thân và sắc sinh.